Μεταξύ 3 και 5 Μαρτίου 2023 το 4ο ΓΕΛ Νέας Σμύρνης συμμετείχε για πρώτη φορά στο διεθνές μαθητικό συνέδριο “Μοντέλο Ηνωμένων Εθνών” (Model United Nations, MUN) που διοργανώνουν τα Εκπαιδευτήρια ΠΛΑΤΩΝ στην Αθήνα.
Το εν λόγω διεθνές συνέδριο, που τελεί υπό την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, είναι ένα μαθητικό συνέδριο προσομοίωσης των εργασιών του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ). Κατά την διάρκεια του συνεδρίου, οι μαθητές αναλαμβάνουν τον ρόλο του πρεσβευτή μιας χώρας και στο πλαίσιο ειδικών επιτροπών ευαισθητοποιούνται σε διεθνή προβλήματα, προτείνουν λύσεις, διαπραγματεύονται, με μέτρο πάντα τον σεβασμό προς το συνομιλητή τους. Ταυτόχρονα, οι μαθητές εξασκούνται στην αγγλική γλώσσα, καθώς όλες οι συζητήσεις (και τα κείμενα που καταρτίζονται ? Policy Statements και Resolutions) γίνονται αποκλειστικά στην αγγλική γλώσσα και κατά το πρότυπο των Ηνωμένων Εθνών.
Η δεκαμελής αντιπροσωπεία του σχολείου εκπροσώπησε την Πορτογαλία και τη Σλοβακία: Η Μυρσίνη Ευσταθιάδη και η Μελίνα Μαρανού συμμετείχαν αντίστοιχα στην Επιτροπή Αφοπλισμού και Διεθνούς Ασφαλείας (GA1), η Ζωή Ζούπη και η Μελιτίνη Βυζικίδου στην Ειδική Επιτροπή Πολιτικών Υποθέσεων και Αποαποικιοποίησης (GA4), η Δανάη Κάλλου και η Εβελίνα Γκοβερίνου στην Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων (GA6), η Δέσποινα Τσαρνανά και η Δωροθέα Δαμιανού στην Επιτροπή Περιβαλλοντικών Θεμάτων (EC) και η Μελίνα Θεοδωρακάκη και ο Αντώνης Κουρτζουλής στο Οικονομικό και Κοινωνικό Συμβούλιο (ECOSOC). H αντιπροσωπεία συνοδευόταν από τον «σύμβουλο» (MUN Advisor) καθηγητή Γεώργιο Νιάρχο (ΠΕ01), καθώς και από τους εξωτερικούς «συμβούλους» – καθηγητές Παρασκευή Βλάχου ΠΕ06 (1ο ΕΠΑΛ Πετρούπολης) και Διαμαντή Κρυωνίδη ΠΕ78 (Θεολογική Σχολή ? ΑΠΘ), οι οποίοι συνέδραμαν την ομάδα σε όλη την περίοδο της προετοιμασίας, με τη σημαντική εμπειρία τους σε αντίστοιχα μαθητικά συνέδρια.
Πριν φτάσουμε εκεί όμως είχαμε αρκετό δρόμο να διαβούμε. Το MUN δεν είναι απλά ένα μαθητικό συνέδριο, αλλά μια πολύ έντονη και ανταγωνιστική διαδικασία με σχολεία από ξένες χώρες, καθώς και από τη χώρα μας, όπου τέτοια μαθητικά συνέδρια αποτελούν σταθερό θεσμό – κυρίως – για ιδιωτικά σχολεία, με αποτέλεσμα αυτά να έχουν πολυετή εμπειρία και συμμετοχή. Μόλις εγκρίθηκε και επισημοποιήθηκε η συμμετοχή μας στο συνέδριο, έπρεπε να προετοιμαστούμε για την παρουσία μας εκεί, μελετώντας το πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών και σε δεύτερη φάση τη θεματολογία του συνεδρίου. Πρόκειται πραγματικά για μια προσομοίωση των εργασιών των Ηνωμένων Εθνών. Έτσι, λοιπόν, μάθαμε πότε μπορούμε να μιλάμε στις επιτροπές και πότε όχι, πώς να ζητάμε το λόγο και με ποιες πολύ συγκεκριμένες εκφράσεις να ζητάμε το λόγο και άλλες πολλές διατάξεις που ορίζουν το κανονιστικό πλαίσιο συμπεριφοράς και λειτουργίας των αντιπροσώπων και των επιτροπών.
Τα παιδιά μας, λοιπόν, προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν κάθε ώρα που θα μπορούσαν να ξεκλέψουν για να προετοιμαστούν. Πότε μαζευόμασταν όλοι σε μια διαθέσιμη ώρα και αίθουσα, αλλά επειδή αυτός ο χρόνος δεν μας έφθανε βρισκόμασταν και τις Κυριακές, πότε διαδικτυακά και πότε σε διάφορες καφετέριες (μετά τα διαγωνίσματα στο φροντιστήριο!!), αγκαλιά με τις σημειώσεις μας και τους φορητούς υπολογιστές.
Αφού εμπεδώσαμε τα (αρκετά) διαδικαστικά, ήλθε η ώρα να μπούμε στα βαθειά. Η κάθε επιτροπή είχε μια συγκεκριμένα ατζέντα τριών ή τεσσάρων θεμάτων, που είναι πραγματικά τρέχοντα ζητήματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα. Για παράδειγμα, η Επιτροπή Αφοπλισμού είχε να μελετήσει, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της σταθερότητας και του αφοπλισμού των παραστρατιωτικών ομάδων στο Καμερούν και να αντιμετωπίσει ζητήματα ασφαλείας που προκύπτουν σε de facto ανεξάρτητες περιοχές, η Επιτροπή Περιβάλλοντος ανέλαβε να επιλύσει ζητήματα όπως την αντιμετώπιση της παράνομης αλιείας και τη μελέτη για τον αντίκτυπο των μικροπλαστικών, η Επιτροπή Νομικών Υποθέσεων διαπραγματεύτηκε τη βελτίωση της απονομής δικαιοσύνης από τα στρατοδικεία, αλλά και τη θεσμοθέτηση ενός πλαισίου προστασίας των καταναλωτών από παραπλανητικές διαφημίσεις, η Ειδική Επιτροπή Πολιτικών Υποθέσεων και Αποαποικιοποίησης ασχολήθηκε με το ζήτημα του Κουρδιστάν και την αντιμετώπιση της χρήσης του διαστήματος για κατασκοπεία, ενώ τέλος το ECOSOC διαπραγματεύθηκε μεταξύ άλλων τα εργασιακά δικαιώματα των εργατριών/τών του σεξ και προσπάθησε να θεσμοθετήσει μέτρα για τον περιορισμό της φυγής ανθρωπίνου κεφαλαίου από λιγότερο οικονομικά ανεπτυγμένες χώρες. Όλα τα παραπάνω είναι μερικά από τα ζητήματα που απασχόλησαν τα παιδάκια μας. Πώς; Σας φαίνονται κινέζικα; Έτσι είπαν και τα παιδάκια μας? στην αρχή? για ρωτήστε τα τώρα που θα τα συναντάτε για καφέ στην αγαπημένη μας πλατεία!
Εξετάσαμε, λοιπόν, με προσοχή τις θέσεις των χωρών μας πάνω στα συγκεκριμένα ζητήματα. Κάθε δήλωση της κυβέρνησης και κάθε παρέμβαση των πρεσβευτών της στους διεθνούς οργανισμούς μας ήταν απαραίτητα. Μερικές φορές αναγκαστήκαμε να ψάχνουμε ψύλλους στα άχυρα. Με βάση τα στοιχεία που βρήκαμε το κάθε παιδί, για το κάθε θέμα της επιτροπής του, έπρεπε να ετοιμάσει – στα αγγλικά εννοείται, μην τα ξαναλέμε αυτά ? ένα κείμενο πολιτικής (Policy statement), με τις θέσεις των χωρών που εκπροσωπούσαμε πάνω στα εκάστοτε ζητήματα και ένα κείμενο πρότασης (Resolution) με τις επιδιώξεις των χωρών μας πάνω σε αυτά τα ζητήματα και συγκεκριμένες προτάσεις για την επίτευξη αυτών των στόχων. Με βάση αυτά τα κείμενα, τα παιδιά μας θα έμπαιναν στις επιτροπές, θα συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις και θα αναζητούσαν συμμάχους. Στις παραμονές του συνεδρίου νοιώθαμε ότι χρειαζόμασταν και άλλο χρόνο, ότι δεν είχαμε προετοιμαστεί αρκετά σε κάποια ζητήματα και ίσως όντως να ισχύει αυτό, αλλά πάντα έτσι δε νοιώθει κανείς μπροστά σε μια άγνωστη πρόκληση;
Η πρώτη μέρα μας βρήκε όλους κεφάτους αλλά και αγχωμένους. Τα παιδάκια μας όμως; Κουκλάκια!! Ένα ένα έκαναν την εμφάνισή τους με κουστουμάκια και ταγεράκια. Διότι είπαμε το συνέδριο ακολουθεί το πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών και στα πλαίσια αυτά οι συμμετέχοντες ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθούν συγκεκριμένο ενδυματολογικό κώδικα. Στα θετικά του να είσαι εκπαιδευτικός να προσθέσουμε ότι οι συνοδοί δεν ήταν υποχρεωμένοι να ακολουθούν τον ενδυματολογικό κώδικα!! (αγαπημένο μου τζην δεν σε αποχωρίστηκα ούτε εδώ!).
Κάποια στιγμή ακούστηκε το πρόσταγμα που προκάλεσε τρόμο αντίστοιχο με το πρωινό διαγώνισμα?..: ?All delegates to their Committees?!! και τα παιδάκια μας διστακτικά έψαχναν να βρουν το δρόμο για τις αίθουσες των επιτροπών τους. Κατά την πρώτη μέρα, η κάθε αντιπροσωπεία ψάχνει χώρες με παρόμοιες θέσεις πάνω στα συζητούμενα ζητήματα, ώστε να σχηματιστούν οι βασικές συμμαχίες που θα προωθήσουν τις πολιτικές τους στην ολομέλεια Όπως γίνεται στον πραγματικό κόσμο δηλαδή. Τα παιδιά μιας πήραν το βάπτισμα του πυρός εν μέσω μπαρουτοκαπνισμένων σχολείων και ένοιωθαν να χάνουν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους. Μας κράτησε αισιόδοξους πάντως ότι στα μηνύματα απόγνωσης που λάβαμε δεν υπήρχε κανένα «θέλω τη μαμά» μου. Να επισημάνουμε εδώ ότι οι MUN advisors – σύμβουλοι καθηγητές μπορούν να παρακολουθούν για λίγα λεπτά τις εργασίες των επιτροπών, χωρίς να μπορούν να παρέμβουν. Παρά τον αρχικό πανικό, τα παιδιά μας άρχισαν να στέκονται στα πόδια τους και να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες. Άρχισαν να γνωρίζονται με τις άλλες αντιπροσωπείες, να δοκιμάζουν τις γνώσεις και τα επιχειρήματά τους, αλλά και την προσωπικότητά τους. Η πρώτη μέρα ? που είχε πολύ έντονο ρυθμό – μας έδωσε να καταλάβουμε με τι είχαμε να κάνουμε, αλλά και ποιες αδυναμίες είχαμε και πώς μπορούσαμε να ανταπεξέλθουμε. Στέφθηκε όμως από επιτυχία γιατί κάποια από τα παιδιά μας έκαναν το πρώτο βήμα και σιγά σιγά το καθένα έκανε τις δικές του υπερβάσεις.
Την δεύτερη μέρα οι επιτροπές ήταν πιο ήρεμες και πιο δημιουργικές. Πλέον υπήρχαν οι συμμαχίες, είχαν κατατεθεί οι προτάσεις της κάθε πλευράς και πλέον άνοιγε η συζήτηση για τη διαμόρφωση των τελικών κειμένων αποφάσεων που θα ετίθεντο προς ψήφιση στην ολομέλεια. Εκεί τα παιδιά μας, άλλα πιο θαρρετά, άλλα πιο διστακτικά – αλλά σημασία έχει πως όλα «πέρασαν τον δικό τους Ρουβίκωνα» – άρχισαν να μετέχουν ενεργά στις διεργασίες, υποστηρίζοντας τα κείμενα και τις προτάσεις τους, ζητώντας διευκρινίσεις και αλλαγές σε άλλα κείμενα αποφάσεων ή διαφωνώντας και καταψηφίζοντας προτάσεις με τις οποίες διαφωνούσαν. Πλέον όλοι είχαν καταλάβει καλά πώς παίζεται το παιχνίδι και είχαν μπει δυνατά! Στο τέλος των συνεδριάσεων τα παιδιά μας μάς σύστησαν και τους πρώτους φίλους που έκαναν μέσα στις επιτροπές τους, ορισμένοι από τους οποίους φίλοι από το εξωτερικό. Ένα πολύ σημαντικό μέρος της αποστολής μας είχε εκτελεσθεί πλέον. Η αυτοπεποίθηση ξεχείλιζε πλέον σε ορισμένα καθίσματα του λεωφορείου της επιστροφής.
Και κοίτα να δεις που τελικά αυτό που βλέπαμε σαν βουνό φτάνει στο τέλος του. Πότε έφτασε η τρίτη μέρα; Πότε τελειώνει κιόλας; Δεν θέλουμε να τελειώσει?. Με το «ηθικόν ακμαιότατον», λοιπόν, ξεκινήσαμε πάλι για τους χώρους των Εκπαιδευτηρίων Πλάτων. Η τρίτη μέρα περιλάμβανε τις τελικές ψηφοφορίες στις επιτροπές. Με το πέρας της συγκεκριμένης διαδικασίας, όλοι οι αντιπρόσωποι πήραν τις θέσεις τους ? κατά χώρα ? στο χώρο της ολομέλειας. Εκεί πλέον έρχονται οι αποφάσεις των επιτροπών και τίθενται σε ψηφοφορία από όλες τις χώρες για να δούμε αν θα εφαρμοστούν. Οι συμμαχίες αναλαμβάνουν δράση υποστηρίζοντας τις αποφάσεις που κατέθεσαν ή επικρίνοντας τις θέσεις των αντιπάλων. Η συζήτηση βέβαια γίνεται πλέον παρουσία 300 και πλέον αντιπροσώπων. Σε κάποιες περιπτώσεις ανεβαίνει ένας ομιλητής στην έδρα και κατόπιν δέχεται ερωτήσεις από κάτω. Λέτε να ακούγεται ψαρωτικό για τους άβγαλτους (στη διοργάνωση) πρεσβευτές μας; Και μεις έτσι λέγαμε, αλλά μας διέψευσαν. Και στην έδρα είχαμε παρουσία και παρεμβάσεις κάναμε!! Η ολομέλεια τελείωσε μέσα σε πανηγυρικό κλίμα, τα παιδιά μας αποχαιρέτισαν τους νέους φίλους τους και αντάλλαξαν στοιχεία επικοινωνίας, δίνοντας υποσχέσεις για το μέλλον.
Το λεωφορείο της επιστροφής ήταν μια εικόνα βγαλμένη από παραμύθι. Τα φοβισμένα παιδάκια μας που πήγαιναν στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα είχαν μεταμορφωθεί! Πόσο υπέροχη εικόνα να την βλέπει και να την ακούει κανείς. Δεν θέλαμε κάτι άλλο από την πλευρά μας πραγματικά.
Πόσα ζήσαμε όλοι παρέα και πόσο αλλάξαμε μέσα σε τρεις μέρες!
Ήμουν και εγώ στο πρώτο MUN του 4ου ΓΕΛ Νέας Σμύρνης!
Υ.Γ. Αφιερωμένο στον Αντώνη, στη Δανάη, στη Δέσποινα, στη Δωροθέα, στην Εβελίνα, στη Ζωή, στις δύο Μελίνες, στη Μελιτίνη και στη Μυρσίνη.